In gesprek met Marin van Wijnen en Marieke de Bruin over de koers van Stichting Vrijescholen Ithaka
Stichting Vrijescholen Ithaka telt inmiddels 23 scholen, 540 medewerkers en ruim 5.000 leerlingen in voornamelijk Noord-Holland. Bestuurder Marin van Wijnen en bestuurssecretaris Marieke de Bruin blikken terug op een bewogen periode en kijken vooruit naar de toekomst van de stichting.
Een ander perspectief op onderwijs
Marin: "Binnen Ithaka voelen we sterk de missie om een breder perspectief voor ogen te hebben. We willen een eigen, bewuste koers varen in het onderwijs aan jonge kinderen, in een samenleving waar de nadruk veel ligt op output, leerresultaten en kwalificatie. Dat betekent niet dat we kwalificatie onbelangrijk vinden - integendeel, stevige basisvaardigheden zijn essentieel om in deze samenleving je eigen weg te vinden. Onze pedagogische visie vormt het fundament van ons onderwijs. Vanuit die visie begeleiden wij kinderen in hun ontwikkeling, zodat zij opgroeien tot gezonde, evenwichtige en authentieke volwassenen die verantwoordelijkheden willen nemen die passend zijn voor hen en de gemeenschap waarin zij leven.
Ons motto: Samen in ontwikkeling voor een betere wereld
Marieke: "We hebben ons logo aangevuld met het motto 'Samen in ontwikkeling voor een betere wereld.' Dit is de kern van waar we voor staan. We ontwikkelen ons samen - door opleiding, coaching en verdieping - en helpen kinderen én medewerkers zich te ontwikkelen, uiteindelijk opdat iedereen naar draagkracht kan bijdragen aan onze wereld.”
“Daarom hebben we de Ithaka Academie opgericht. Het programma van deze academie biedt verdieping, omscholing en bijscholing. We investeren bijvoorbeeld in diverse trajecten die leerkrachten de gelegenheid bieden om door te stromen naar specialistenrollen of functies als bijvoorbeeld intern begeleider, en een aantal mensen met ambitie kan een schoolleiderstraject volgen. In tijden van schaarste op de arbeidsmarkt is het scholen en omscholen van regulier opgeleide leerkrachten naar vrijeschoolleerkracht cruciaal. We organiseren veel zelf, maar werken ook nauw samen met de begeleidingsdienst voor vrijescholen (BVS).”
Fusies met vrijescholen in Amsterdam
Per januari 2026 is Ithaka gefuseerd met Stichting Geert Groote Scholen in Amsterdam en met ABBS De Zijderoute, eveneens in Amsterdam. Dit proces heeft zo'n anderhalf jaar geduurd, het was een behoorlijke klus om dit voor elkaar te krijgen.
Marin: "Vrijescholen in Amsterdam kwamen in ‘zwaar weer’ terecht. We wilden graag bijdragen en versterken, en ervoor zorgen dat het vrijeschoolonderwijs in Amsterdam behouden blijft. Deze scholen waren immers net zo bevlogen bezig met vrijeschoolonderwijs als onze stichting. Door de fusie zijn we niet alleen gegroeid in organisatieomvang, maar hebben we ook meer zeggenschap gekregen in het onderwijsdomein. Dat helpt om elkaar te versterken in onze visie en die visie een duidelijke plek te geven te midden van een onderwijslandschap dat wordt overheerst door bijvoorbeeld die prestatiedruk."
Het verwelkomen van de islamitisch geïnspireerde Waldorfschool De Zijderoute is een mooi voorbeeld van verbindende kracht.
Marin: "Ik heb de afgelopen jaren meerdere gesprekken gehad met Meryem Balasar, de directeur van De Zijderoute, die haar school graag wilde omvormen naar een Waldorf geïnspireerde school. Toen de mogelijkheid zich voordeed, hebben we besloten De Zijderoute mee te nemen in de fusie."
"Diversiteit en inclusie zijn voor ons van groot belang. Iedereen is welkom met wat hij of zij meebrengt. We verrijken en versterken elkaar daarin. Als vrijescholen hebben we een opdracht om onze eigen beweging diverser en inclusiever te maken. De keuze om De Zijderoute te laten aansluiten was een logische stap waarbij we elkaar wederzijds verrijken."
Marieke: "Dit proces was voor beide partijen waardevol. Het heeft onze blinde vlekken op het gebied van exclusie zichtbaarder gemaakt.”
Marin: "Uiteraard zijn er verschillen in levensbeschouwing, maar we zagen ook veel overeenkomsten. Zeker ook de doelstelling om onze leerlingen echt te willen zien en ondersteunen bij de vorming van hun eigenheid. Daarnaast staat in beide levensbeschouwingen ‘liefde’ als kernmotief centraal.”
Trots en uitdagingen
Marin: "Ik ben enorm trots op ons ondersteuningsteam en onze adviseurs. Ze hebben ontzettend hard gewerkt om deze fusies tot stand te brengen, vol bevlogenheid en liefde voor al die scholen. We hebben met elkaar een organisatie gebouwd waar mensen vanuit betrokkenheid en motivatie echt voor gaan. Dat voel je."
Marieke: "We kijken dan ook uit naar hoe we onze nieuwe organisatie in de toekomst, samenwerkend verder gaan brengen."
Hoop voor de toekomst
Marin: "Mijn hoop voor de toekomst is dat we eigentijds vrijeschoolonderwijs laten doorgroeien, dat we verder investeren in interne scholing en professionalisering. En dat alle scholen een gezonde professionele cultuur kennen. Uiteindelijk willen we met pedagogische inspiratie en positieve energie bijdragen aan de ontwikkeling van gelukkige, gezonde en authentieke mensen - medewerkers én leerlingen - en voor ieder van hen een plek zijn waar iemand zich gezien, gehoord en thuis voelt."
Uitnodiging
Marin: "We nodigen iedereen uit die zich verbonden voelt met onze visie en missie om zich bij ons aan te sluiten. Samen kunnen we een verschil maken in het onderwijs en een betere wereld creëren voor onze kinderen."
