Bij de antroposofische kinderopvang staat de antroposofische pedagogiek centraal, waarbij de stapsgewijze ontwikkeling van een kind in denken, voelen en willen wordt erkend. Deze pedagogiek heeft enkele bijzondere aspecten zoals rust, nabootsing, eerbied, zintuigontwikkeling en het jaarritme. De aankleding en sfeer in de lokalen spelen ook een cruciale rol.
In deze visie is de ruimte een mede-opvoeder. De groepsruimtes worden warm, huiselijk en rustig ingericht met natuurlijke materialen en zachte kleuren. Door overprikkeling te vermijden, wordt het kind niet afgeleid, maar gestimuleerd tot verdiept spel. Het speelgoed is eenvoudig en open van vorm, wat de fantasie van het kind activeert. Een doek kan een zee worden, een houten blok een huis; het vrije spel krijgt alle ruimte.
Rust en ritme zijn belangrijke aspecten. De terugkerende herhaling van rust en ritme draagt bij aan het ontwikkelen van een gevoel van veiligheid en zelfvertrouwen. Een ritmisch opgebouwde dagindeling, die aansluit bij het dagritme dat de kinderen thuis gewend zijn, zorgt voor structuur en rust in de groep. Activiteiten en rustmomenten wisselen elkaar af, zoals inademing en uitademing. Het jaarritme wordt gevolgd door de jaarfeesten te vieren, die onze verbondenheid met natuur en cultuur weergeven. Deze feesten worden voor de kinderen voelbaar gemaakt door middel van verhalen, liedjes, spelletjes en activiteiten die op de jaarfeesten zijn gebaseerd.
Nabootsing is een ander belangrijk aspect in de antroposofische kinderopvang. Kinderen bootsen de volwassenen in hun omgeving na, waardoor ze allerlei handelingen en gewoontes eigen maken. Het is daarom van groot belang dat de medewerkers de kinderen voorleven hoe ze handelingen met aandacht kunnen uitvoeren.
Eerbied is een kernwaarde in de antroposofische kinderopvang. Het doel is om kinderen respect bij te brengen voor mensen, dieren, natuur, milieu, materialen en andere culturen. Door samen met de kinderen met verwondering te kijken naar de natuurlijke wereld, wordt een gevoel van blijdschap en eerbied gewekt.
Zintuiglijke ontwikkeling is een ander aspect. Via de zintuigen maken we contact met onszelf en de buitenwereld. Het jonge kind is nog één en al zintuig; alle indrukken komen ongefilterd binnen.
In elke levensfase heeft het kind iets anders nodig. De begeleiding en omgeving worden afgestemd op deze ontwikkelingsfase, zodat het kind zich in vrijheid en vertrouwen kan ontwikkelen. De eerste levensjaren zijn vooral gericht op het vormen van het lichaam en de zintuigen. Daarom biedt de antroposofische kinderopvang een omgeving waarin rust, herhaling, warmte en veiligheid centraal staan.
Voor peuters en kleuters ligt de nadruk op zintuiglijke ervaringen, beweging, nabootsing, ritme en vrij spel.
Bij oudere kinderen verschuift het zwaartepunt geleidelijk naar het ontwikkelen van het denken, het samenwerken en het dragen van verantwoordelijkheid. De begeleiding groeit mee met hun bewustzijn en innerlijke ontwikkeling, terwijl het ritme en de samenhang met de wereld behouden blijven.
Dit artikel is tot stand gekomen op basis van de input van meerdere antroposofische Kinderopvangen.
Met dank aan;
